Sportpsychologie

Wat is sportpsychologie en mentale training

Er bestaan talloze bewijzen in de (top)sportpraktijk dat tactisch-technische eigenschappen en conditie alleen niet voldoende is om zichzelf voortdurend als sporter te blijven verbeteren en steeds betere resultaten te kunnen boeken. Het mentale aspect blijkt de belangrijke factor te zijn die een atleet helpt om de eigen potentie in zijn sport maximaal te vergroten. Sportpsychologie bestudeert de invloed die dat mentale aspect uitoefent op het leveren van sportprestaties. De mentale training is daarbij een praktijkgerichte systeem van sportpsychologische technieken ter verbetering van mentale vaardigheden die meestal wordt gebruikt als aanvulling op het trainingsschema. Door middel van de mentale training kan de atleet leren om het maximale uit zichzelf te halen zodat zijn technisch-tactische kwaliteiten nog beter tot zijn recht zouden komen. De centrale begrippen daarbij zijn Motivatie, Zelfvertrouwen, Stressbestendigheid, Concentratie en Emotionele controle. In samenwerking met een sportpsycholoog leert een atleet met behulp van gerichte oefeningen de bovengenoemde factoren in positieve zin te beïnvloeden hetgeen helpt om de prestaties op een hoger niveau te brengen. Bij de mentale training kunnen atleten op professioneel niveau, subtopniveau, recreatieniveau en jeugdige talenten gebaat zijn. De mentale training draagt er toe bij dat de sporter:

• mentaal weerbaarder wordt
• goed tegen druk en stress van cruciale wedstrijden en beslissende carrière-fases kan
• effectief doelen kan stellen
• meer plezier aan het trainings-/competitieproces beleeft
• meer zelfvertrouwen bezit
• zich beter kan concentreren op belangrijkste aspecten van de wedstrijden en niet afgeleid wordt door allerlei irrelevante factoren
• trainingsresultaten beter kan vertalen naar een wedstrijdsituatie
• sneller herstelt na een blessure (met name op psychische vlak)
• beter in staat is tot zelfanalyse en zelfevaluatie en is bewuster bezig met verschillende aspecten van zijn/haar sport
• overtraining voorkomt
• beter eigen negatieve emoties onder controle kan houden zodat deze zijn prestaties niet kunnen beïnvloeden

 Wat kunnen wij u bieden

Onze sportpsycholoog, die tevens zelf een professionele sporter is, biedt individuele begeleiding aan atleten die de eigen prestaties willen verbeteren, meer zelfvertrouwen willen krijgen, meer controle willen ontwikkelen over de eigen emoties waaronder (faal)angst en woede, minder last willen ervaren van stress en druk tijdens cruciale competitiemomenten, emotionele gevolgen van een (zware) blessure willen verwerken en tenslotte gewoon systematischer, doelgerichter en gemotiveerder  willen leren werken aan het perfectioneren van de eigen technische en tactische vaardigheden.

Ook coaches die efficiënter willen leren omgaan met hun team, meer uit de sporters willen halen, stress beter het hoofd willen kunnen bieden, de eigen oplopende emoties beter onder controle willen  houden, zullen profiteren van deskundige en op maat gesneden begeleiding die door onze sportpsycholoog wordt aangeboden.

Tevens kunnen ouders van jonge sporters bij ons terecht voor een consult over de manier waarop ze het kind het meest effectief naar de wereld van de topsport kunnen begeleiden.

Daarnaast geven wij lezingen en trainingen over verschillende onderwerpen uit de sportpsychologie. Er wordt onder andere een introductielezing Mentale training aangeboden en lezingen/workshops die meer toegespitst zijn op wat specifiekere aspecten van de mentale training.

Dankzij de klinische achtergrond van onze sportpsycholoog kan hij tevens hardnekkiger psychische belemmeringen bij atleten professioneel aanpakken.

Hoe wordt bij ons gewerkt

Een begeleidingstraject bestaat uit de intakefase die meestal in twee sessies geschiedt. Tijdens de intake worden relevante zaken en problemen met de sporter besproken. Tevens kan informatie verzameld worden bij andere betrokkenen, bijvoorbeeld coach. Meestal wordt daarnaast een vragenlijstenonderzoek verricht. Op basis van de verkregen informatie wordt een profiel van sterktes en zwaktes van de sporter opgemaakt en aan de hand daarvan een begeleidingsplan opgesteld. De bevindingen worden in een rapport samengevat.

Een begeleidingstraject zal over het algemeen 8-10 sessies, 60 minuten per sessie, duren waarin gewerkt zal worden aan de vaardigheden die de aangemelde sporter zou willen/moeten verbeteren. Een sporter wordt tevens geleerd om wat efficiënter op zijn sterke punten te kunnen bouwen op weg naar maximale prestaties. Na afloop van het traject zal evaluatie plaats vinden zowel in termen van verbetering van sportresultaten als in termen van verhoging van mentale weerbaarheid. Één of meerdere follow-up sessies zijn mogelijk.

Tenzij de sporter anders wenst, wordt vaak zijn/haar coach bij het begeleidingstraject betrokken.

Werkzaamheden worden uitgevoerd in de eigen praktijk of desgewenst op locatie van de opdrachtgever.

Onze sportpsycholoog

Stan Nazarov komt oorspronkelijk uit Rusland waar hij in 2000 de master-opleiding Physical Culture en Sports heeft afgerond. Hij heeft tevens in Rusland de basis van zijn ijshockey carrière  gelegd. Vanaf 1998 komt hij uit op het hoogste niveau in de Nederlandse ijshockeycompetitie waarbij hij onder andere voor de ere-divisie ploegen uit Den Haag en Geleen actief is geweest. Sinds 2001 en tot op heden komt hij uit voor het ere-divisie team Destil Trappers uit Tilburg. Vanaf dit seizoen is hij tevens speelgerechtigd voor het nationale team. In 2007 is hij afgestudeerd van de Universiteit van Tilburg als neuropsycholoog. Hij is sinds die tijd werkzaam in de klinische praktijk waarbij hij zich vooral in neuropsychologische problematiek specialiseert. Hij is in het bezit van de doctoraalaantekening sportpsychologie en is de lid van de VSPN (Vereniging van Sportpsychologen in Nederland). Als sportpsycholoog zit hij in de unieke positie dat hij zelf een topsporter is.

Het belang en de effectiviteit van de mentale training

Sommigen zien sportpsychologie nog steeds als een middel die alleen wordt ingezet wanneer een sporter een dip heeft in zijn carrière en daar zelf geen uitweg uit kan vinden. Deze opvatting komt voort uit onwetendheid over wat sportpsychologie eigenlijk te bieden heeft. De mentale training is een instrument dat elke sporter kan helpen om op een hoger niveau te presteren en niet alleen bij problemen ingeschakeld wordt. De populariteit van de mentale training neemt de laatste jaren bij atleten die tot de top en de subtop behoren dan ook snel toe.

Al tijdens de voorbereidingsfase op de Olympische spelen van 1980 werd er in de Soviet Unie, de grootmacht die bekend is om het voortbrengen van de grootste aantallen exceptionele atleten, een studie uitgevoerd waarbij de Sovietse atleten aan één van de vier sportprogramma’s werden toegewezen. De eerste groep bestond uit sporters die al hun tijd doorbrachten met alleen fysieke training. De tweede groep besteedde 75 procent van de tijd aan de fysieke training en de resterende 25 procent van de tijd aan de mentale training. In de derde conditie verdeelde de atleten hun tijd gelijkmatig tussen de fysieke en de mentale training. In de vierde groep ten slotte brachten atleten 75 procent van de trainingstijd met de mentale training en slechts 25 procent van de trainingstijd met de fysieke training. Uit deze studie kwamen voor die tijd verbazingwekkende resultaten naar voren. Hoe meer tijd atleten besteedden aan de mentale training hoe meer vooruitgang ze boekten! De groep waarbij atleten 75 procent van de trainingstijd bezig waren met mentale training hebben de meeste progressie gemaakt. De groep met alleen de fysieke training, de minste. Tegenwoordig zijn dergelijke uitgesproken positieve effecten van de mentale training op de sportresultaten meermaals gerepliceerd en is het onomstreden bewezen dat met behulp van de mentale training atleten tot en met 40 procent hun prestaties kunnen verbeteren. Elke atleet wordt gebaat als hij met de basisvaardigheden uit de mentale training kennis maakt of althans eenmaal een cyclus van de mentale training doorloopt om zodoende te leren hoe mentale vaardigheden toegepast worden en te ontdekken wat voor een bijdrage ze kunnen leveren voor het behalen van maximale sportresultaten.